Đoàn cán bộ Tòa án nhân dân tối cao tham dự Hội nghị tư pháp về chia sẻ thực tiễn liên quan đến pháp luật nhân quyền quốc tế

Nhận lời mời của đại diện chính phủ Malaysia tại Ủy ban liên chính phủ ASEAN về quyền con người (AICHR) về việc tham dự Hội nghị tư pháp về chia sẻ thực tiễn liên quan đến pháp luật nhân quyền quốc tế, Đoàn cán bộ của TAND tối cao gồm đồng chí Chu Xuân Minh, đồng chí Nguyễn Trí Tuệ, Thẩm phán TAND tối cao và 01 cán bộ Vụ Hợp tác quốc tế đã tham dự Hội nghị.

Hội nghị có sự tham dự của ngài Tun Arifin bin Zakaria, Chánh án Tòa án tối cao Malaysia; ngài Dato Seri Paduka Haji Kifrawi bin Dato Paduka Haji Kifli, Chánh án Tòa án tối cao Brunei; đại diện Tòa án tối cao các nước trong khu vực; đại diện của 06 nước ASEAN tại AICHR; đại diện của các tổ chức quốc tế khu vực như Hội luật gia ASEAN (ALA), Hội nghị quan chức cấp cao về luật pháp của ASEAN (ASLOM), các tổ chức xã hội dân sự và các hiệp hội của Malaysia quan tâm đến lĩnh vực bảo vệ quyền con người, đại diện Bộ Ngoại giao Malaysia, đại diện các tổ chức quốc tế tài trợ cho Hội nghị.

Hội nghị được tổ chức trên cơ sở sáng kiến của Malaysia, Lào, Thái Lan nhằm tăng cường tương tác giữa các bên liên quan như Thẩm phán, đại diện AICHR và các cơ quan có liên quan của ASEAN khác; chia sẻ những bài học kinh nghiệm có hiệu quả và những thách thức trong việc thực thi pháp luật quốc tế về quyền con người; hài hoà hóa luật pháp quốc tế và pháp luật quốc gia về quyền con người; tăng cường hợp tác pháp luật để thúc đẩy việc thực thi và hiện thực hóa các quyền con người phù hợp với Hiến chương ASEAN và Tuyên bố nhân quyền ASEAN.

Hội nghị được tổ chức theo hình thức kết hợp giữa các phiên làm việc toàn thể được chia theo các chủ đề và các phiên làm việc nhóm, trong đó mỗi nhóm được giao nhiệm vụ trao đổi một khía cạnh cụ thể của sáng kiến. Ngoài phiên khai mạc và bế mạc, Hội nghị được chia thành 09 phiên làm việc, trong đó có 06 phiên trao đổi chuyên sâu về các chủ đề cụ thể (phiên 1-3, 5-7), 02 phiên làm việc có tính chất tổng kết nội dung thảo luận (phiên 4 và 9), 01 phiên làm việc theo nhóm nhỏ để các đại biểu trao đổi nhằm đưa ra các kiến nghị (phiên 8).

Tại các phiên làm việc của Hội nghị, các diễn giả và đại biểu tham dự tập trung chia sẻ thông tin, những bài học kinh nghiệm và những thác thức đối với Tòa án trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người theo Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử đối với phụ nữ (CEDAW), Công ước về quyền trẻ em (CRC), Công ước về quyền của người khuyết tật (CRPD), Tuyên bố ASEAN về bảo vệ quyền con người (2012), Tuyên bố về xóa bỏ mọi hình thức bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em tại ASEAN (2013), Kế hoạch hành động của khu vực ASEAN về xóa bỏ bạo lực đối với trẻ em (2015) và Công ước ASEAN về chống buôn bán người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em (2015) cũng như Kế hoạch hành động thực thi Công ước ASEAN về chống buôn bán người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em (2015).

Đồng chí Nguyễn Trí Tuệ, Thẩm phán TAND tối cao phát biểu tại Hội nghị

Đại diện của Đoàn TAND tối cao Việt Nam đã tham gia phát biểu và trao đổi với Hội nghị tại phiên làm việc thứ hai về chủ đề “Vai trò của Tòa án trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người theo các văn kiện của ASEAN”. Đại diện của Đoàn cho rằng các nước thành viên ASEAN đã nỗ lực rất lớn trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người. Điều này thể hiện ở việc từ năm 2012 đến 2015, các nước ASEAN đã cùng nhau ban hành liên tiếp nhiều văn kiện quan trọng nhằm thúc đẩy và bảo vệ quyền con người. Đa phần trong số đó là các tuyên bố chính trị, các chương trình, kế hoạch hành động có tính định hướng cho các quốc gia thành viên đảm bảo thực thi quyền con người.

Việt Nam đã nỗ lực thực hiện các quy định của Công ước quốc tế như ICCPR, CEDAW, CRC và các văn kiện khu vực ASEAN nhằm bảo vệ quyền con người, trong đó đặc biệt chú ý là việc ban hành Hiến pháp sửa đổi năm 2013 với việc quy định ngay tại chương II về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Việc chuyển quy định về quyền công dân từ chương V trong Hiến pháp 1992 lên chương II trong Hiến pháp 2013 với những bổ sung phù hợp với các điều ước quốc tế về quyền con người đã thể hiện được quyết tâm của Việt Nam trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người, đồng thời coi con người là trung tâm, quyền con người có tầm quan trọng đặc biệt chỉ sau vấn đề chế độ chính trị của đất nước.

Trong lĩnh vực tư pháp, Tòa án Việt Nam thực hiện nguyên tắc độc lập, chỉ tuân theo pháp luật. Khi giải quyết các vụ việc liên quan đến phụ nữ, trẻ em, người già, người tàn tật… Tòa án phải căn cứ vào các quy định đặc thù đối với các đối tượng này để bảo vệ quyền của họ. Một trong những tiến bộ tích cực trong việc bảo vệ quyền của nhóm người dễ bị tổn thương đó là việc thành lập Tòa án gia đình và người chưa thành niên theo Luật Tổ chức TAND 2014. Với mô hình mới này, Việt Nam hướng tới việc dành cho phụ nữ và trẻ em một cơ chế tố tụng thân thiện hơn, giúp họ vượt qua thời điểm khó khăn và nhanh chóng hòa nhập vào cuộc sống hoặc giảm bớt các áp lực tinh thần khi tham gia vào quá trình tố tụng.

Khi bàn về tác động của văn kiện khu vực đối với pháp luật trong nước và phán quyết của Tòa án, đại diện Đoàn cho rằng khi có xung đột với pháp luật trong nước, điều ước quốc tế sẽ được ưu tiên áp dụng nhưng không được trái với Hiến pháp Việt Nam. Thẩm phán không buộc phải tuân thủ các tuyên bố mang tính chất chính trị hoặc các văn bản mang tính định hướng nêu trong các văn kiện không phải là điều ước quốc tế, nhưng các văn kiện này có ảnh hưởng không nhỏ tới việc hình thành nhận thức của Thẩm phán về xu hướng, cách tiếp cận, cách giải thích đối với điều ước quốc tế để vận dụng vào giải quyết vụ án cụ thể. Do vậy, mặc dù không được viện dẫn trong các bản án của Tòa án như là căn cứ pháp lý, nhưng những nội dung của văn kiện khu vực về quyền con người cung cấp cho Thẩm phán những thông tin thiết yếu để xây dựng lập luận về giải thích pháp luật có tính chất bổ sung cho những căn cứ pháp lý mà Thẩm phán đưa ra trong bản án, quyết định của mình.

Đoàn TAND tối cao tham dự Hội nghị cũng thể hiện quan điểm ủng hộ sự hợp tác giữa các cơ quan tư pháp của khu vực cũng như giữa AICHR và Hội đồng Chánh án ASEAN (ACJC) trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người.

Ngày 16/3/2017, Đoàn đã trở về nước an toàn, kết thúc tốt đẹp hoạt động tham dự Hội nghị tư pháp về chia sẻ thực tiễn liên quan đến pháp luật nhân quyền quốc tế.

Trần Ngọc Thành

Văn bản mới

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO
Địa chỉ : 48 Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Điện thoại: 04.62741133 - Fax :
Email: banbientap@toaan.gov.vn, tatc@toaan.gov.vn.
Quyền Trưởng Ban biên tập: Phạm Quốc Hưng - Chánh Văn phòng - TANDTC.

Giấy phép cung cấp thông tin trên internet số 184/GP-TTÐT của Bộ thông tin và Truyền thông.
Ghi rõ nguồn Cổng thông tin điện tử TANDTC (www.toaan.gov.vn) khi trích dẫn lại tin từ địa chỉ này.

Bản quyền thuộc Trung tâm tin học Tòa án nhân dân tối cao